Serwis www.sportowewadowice.pl prosi o przesyłanie na maila redakcja@sportowewadowice.pl informacji o historii sportu w Gminie Wadowice. Chcemy, by serwis był zbiorem wszystkich najważniejszych informacji historycznych o sporcie w naszym regionie.
Dotychczas posiadamy informacje ze źródeł: www.mksskawa.pl, www.zsmwadowice.pl,

MKS SKAWA Wadowice (źródło: www.mksskawa.pl)
I. Jubileusz

Dzieje klubu kojarzą się w środowisku z sukcesami i niepowodzeniami na arenie sportowej. Działacze sportowi widzą żmudną i pełną napięć pracę organizacyjną dla upowszechnienia i rozwoju klubowych dyscyplin sportowych. Instruktorzy i trenerzy pamiętają wysiłki wychowawcze i trudy szkoleniowe prowadzące do zwycięstw i niedociągnięcia zakończone klęskami. Zawodnicy wspominają szczęśliwe przeżycia i satysfakcje z udanych występów oraz gorycz poniesionych porażek. Młodzież zaś kojarzy sport z marzeniami o rekordach, i olimpijskich występach. A więc dzieje klubowe, to historia zdarzeń przeciętnych, często powtarzających się, a wśród nich sporo ważnych i chlubnych. Oczywiście historię tworzą ludzie. Członkowie klubu i ich sympatycy – Kibice. Szczególnie głęboko przeżywamy wszyscy uroczystości klubowe. Do nich należą jubileusze obchodzone okresowo.

II. Rozgrywki Sportowe

Młodzież zawsze garnęła się do sportu. O rodzaju jego uprawiania decydowały warunki środowiskowe, inicjatywa młodzieży , a zwłaszcza jej przywódców. Wszędzie uprawiano biegi, skoki i rzuty wykorzystując place, ścieżki u ogrodzenia. Najchętniej jednak latem kopano w piłkę, a zimą zjeżdżano z górek na sankach i deskach. Instynktownie dążono do rywalizacji i chęć osiągnięcia lepszych wyników spowodowały zrzeszanie się młodzieży w grupy, co ułatwiło pogłębienie umiejętności technicznych i uczestnictwa w zawodach. Najstarszym, zarejestrowanym zrzeszeniem sportowym było na Ziemi Wadowickej Towarzystwo Gimnastyczne “Sokół” założone 20 maja 1887 roku, jako filia lwowskiego “Sokół”- z inicjatywy prof. Frederyka Lachmana i dra Karola Młodzika. Funkcję pierwszego prezesa zarządu Towarzystwa pełnił Jan Pawlica, a następcami jego byli dr Władysław Gedel i Teofil Nartowski. Rozwój działalności sportowej wadowickiego “Sokoła” nastąpiła po wybudowaniu Sokolni w 1889 roku i zatrudnieniu w roku następnym na stanowisko naczelnika, dobrego i energicznego fachowca – lwowskiego nauczyciela gimnastyki Kazimierza Usiekniewicza. “Sokół” prowadził wtedy 4 sekcje sportowe: gimnastyczną, łyżwiarską, szermierczą i kolarską. Organizowano również wspólnie piesze wycieczki górskie. Zajęcia sportowe prowadzono również, w ostatnim ćwierćwieczu ubiegłego wieku, programowano w Gimnazjum i w Szkole Ludowej. Na początku bieżącego wieku (XX w) młodzież szkolna uprawiała sport w klasach i podwórkach szkolnych , w pięknej sali gimnastycznej i na dwóch boiskach “Sokoła” na obszernych Błoniach Gotowizny i wyspach miejskiego, a w centrum na małych placach w obrębie Plant i ulic Psiej i Piaskowej. Tam w sezonie zbierały się codziennie po południu gromady chłopców, organizowały się doraźne zespoły klasowe, szkolne, dzielnicowe, cechowe i walczyły o prymat. W zmaganiach tych ujawniały się talenty, przechwytywane przez zrzeszenia sportowe.

III. Organizacje klubowe

Z nowym rokiem szkolnym 1907 roku rozpoczął naukę w maturalnej klasie gimnazjalnej Roman Ditel z Krakowa już w pierwszych dniach pobytu w Wadowicach spotkał się po południu z kolegami na Błoniach przeprowadzając pokazowy mecz piłki nożnej według przepisów stosowanych w krakowskich klubach. Grano wówczas tradycyjną szmacianką. W najbliższą sobotę udał się R. Ditel do Krakowa i zakupił za własne pieniądze piłkę skórzaną oraz ekwipunek dla całej drużyny. Na najbliższym spotkaniu sportowców mu imię “Vadovia”.

Boisko wyznakowano na Błoniach osadzających na nim odpowiednie do przepisów bramki. Roman Ditel objął funkcję kierownika drużyny piłkarskiej, trenera oraz organizatora spotkań piłkarskich. Oczywiście był również zawodnikiem. Pierwsze mecze rozegrano z o rok starszymi klubami krakowskimi “Wisłą” i “Cracovią”.
Zrzeszenie się w szeregach “Vadovii” wyłączenie piłkarzy gimnazjum wyeliminowało z treningów i rozgrywek poza gimnazjalych, a zwłaszcza licznych rzemieślniczą.
Rozgoryczonej młodzieży pośpieszył z pomocą cechy rzemieśliczne zawiązując dla niej Klub Sportowy o nazwie “Skawa”, której status jeszcze w tym samym 1907 roku został zarejestrowany w Sądzie Okręgowym. Prezesem klubu został wybrany Ignacy Markielowski dobry piłkarz, z zawodu ślusarz ” mechanik prowadzący warsztat rzemieślniczy w Wadowicach (na początku II wojny światowej wyemigrował do Kanady).
Nowy klub skompletował mocną drużynę piłkarską, która z powodzeniem rozgrywała mecze wyjazdowe i rewanże na prowizorycznym boisku na Błoniach Gotowizny.
Przed pierwszą wojną światową barwy “Skawy” reprezentowali: bramkarze : Alsze, Cul i Kowalski, obrońcy : Łasek, Steiger i Zembaty, pomocnicy : Bernaś, Muck i Pyka napastnicy Capura, Czarnota, Kranz i Zając. Na zmienionych pozycjach grali również : Sekuła, Siwiec i Zaicek.
W okresie pierwszej wojny światowej zmarły rozgrywki meczowe w Wadowicach. Doświadczeni piłkarze walczyli w okopach o niepodległą Ojczyznę. Na boiskach pozostała tylko młodzież, która trenowała od czasu do czasu i rozgrywała między sobą, czy też, sporadycznie, z najbliższymi sąsiadami. Na wyjazdy do Krakowa, Bielska czy Zakopanego nie było koni, zarekwirowanych na wojnę. W wojennym okresie zaangażowanym trenerem i kierownikiem piłkarzy “Skawy” był Moskalewicz.
W roku 1916 powstał w Wadowicach nowy klub sportowy pod nazwą “Biali”. W drużynie piłkarskiej tego klub m.in. występowali : Borek, Datka, Sordyl, Steger, Stolarski i Szczerkoski. Po roku zawodnicy zostali wcieleni do wojska, a klub zaprzestał działalności.
“Skawa”, zasilona przez młodzież rodzin dawnych zawodników przetrwała wojnę, choć była słaba i biedna.
Po odzyskaniu niepodległości, konkurencyjną ekipą piłkarską dla “Skawy”, stała się nowo utworzona drużyna klubowa pod nazwą “czarni”. W roku 1921 roku “Czarni” przekształcili się w Klub Sportowy “Polonia” z prezesem zarządu aptekarzem Edmundem Pasterzem i gospodarzem Alojzym Banasiem, na czele. Gospodarz był duszą klubu. U niego w mleczarni przy ulicy Kościelnej 4 zbierali się zawodnicy dla omówienia piłkarskich problemów i u niego w stodole na Błoniach przebierali się na mecze.
Klub dysponował energicznymi działaczami i dobrymi zawodnikami, toteż wysunął się na plan pierwszy w Wadowicach. Po rozegranych eliminacjach w 1920 r. ” Polonia” weszła do klasy B w podokręgu, gdzie rozgrywała wraz z klubami : Sport-Klub” Bielsko,”Vereni fur Rasenspiele” Bielsko, FC “Sturm” Bielsko, i innymi z okolic Bielska-Białej. W latach następnych grały wraz z “Polonią” w klasie B, w różnych układach, również kluby : TS “Soła” Oświęcim, KS “Hakoach” Bielsko, TS “Bielsko-Biała”, TG “Sokół” Chrzanów, BKS “Bielsko-Biała” Lipnik, “Bielitz” Bielsko, “Koszarowa” Żywiec, “Strzała” Brzeszcze. Podporą “Poloni” byli zawodnicy spoza Wadowic odbywający służbę wojskową w 12PP. W dziesięcioletnim okresie sukcesów “Poloni” pierwszą drużynę reprezentowali zawodnicy : Banaś, Bruckner, Bychawski, Cholerek, datka, Dyduch, Gawlik, Grudniewicz, Hatka, Huper, Jakubiec, Jędrusik, Jurczak, Kęcki, Klęczar, Leszczyński, Madyda, Miś, Paweęga, Piwowarczyk, Procner, Ptasiński, Rontag, Sagan, Sadlik, Stopa, Szancer, Szweda, Wicek, Wietrzny i Westwalewicz. Ciekawsze spotkania mistrzowskie i towarzyskie zakończyły się wynikami: w 1921 r. Z “Soła” Oświęcim : 2-1 ; “Podgórzem” Kraków 1-3 ; z “Koszarową” Żywiec 1-2 ; z “Wisłą” Kraków 4-4 ; z 20PP Kraków 1-1 ; z “Jutrzenką” Kraków 1-4 ; z “Biała” Lipnik 4-1 ; z “Sport-Klubem” ” Bielsko 6-0 ; a w 1992 roku z “Verein fur Rasensspiele” Bielsko 8-1; z “Koszarawą’ Żywiec 1-6 ; “Sport-Klubem” Bielsko 2-4 ; z “BBSV” Bielsko 3-1 , z “Babią Górą” Sucha 1-1. W roku 1923 “Polonia zdobyła tytuł mistrza podokręgu bielskiego wyprzedzając bielskie i sąsiednie drużyny. “Polonie” posiadał również drugą drużynę, która rozgrywała mecze w klasie C. Sukcesy “Polonii” nie trwały zbyt długo. Wykruszyli się działacze, zabrakło środków finansowych. Po roku 1925 obie drużyny grały słabo, a w 1930 roku “Polonia” uległa likwidacja. W początkowym okresie międzynarodowym istniały jeszcze w Wadowicach, prócz “Skawy” i “Polonii”, kluby: żydowski ZKS “Hagibor”, którzy w 1921 r. Przegrały z drużyną “Polonii” 2-9, zaś w 1923 roku rozgrywały mecze w trzeciej grupie klasy C podokręgu bielskiego oraz drugi klub WKS 12 PP, który rozgrywała mecze towarzyskie na własnym stadionie na Mikołaju, często ze “Skawą” KS “Skawa” nie był silnym klubem sportowym w okresie międzywojennym. Borykał się z trudnościami kadrowymi i finansowymi. Większość zawodników rekrutowała się spośród uczniów gimnazjalnych. Drużyny piłkarskie nie były zgłaszane do Polskiego Związku Piłki Nożnej. Toteż w Przeglądzie Sportowym umieszczone zostały tylko niektóre towarzyskie spotkania “Skawy”, jak np. w roku 1921 z “Hagiborem” 2-1 oraz “Beskidem” 2-3 i 0-4.

Nieliczni żyjący zawodnicy z tego okresu wspominają furmankowe wyjazdy na mecze do Zakopanego, Tarnowa, Krakowa, Bielska i do okolicznych miasteczek, oraz na mecze rewanżowe rozgrywane na stadionie 12 PP. W 1928 r klub przyjął protektorat wadowickiego “Sokoła” i występował odtąd pod nazwą “Sokół-Skawa”.
Po rozwiązaniu “Poloni” klub pozyskał nowych zawodników, kibiców, i sympatyków. Drużyna piłkarska “Sokoła-Skawy” zgłoszona została do rozgrywek w Lidze Podhalańskiej, wyprzedzając drużyny z Zakopanego, Nowe Targu i Suchej. Mistrzowska drużyna rozgrywała w składzie : Roman Brańka, Władysław Brańka, Garbień, Jan Góra, Stefan Góra, Hanusiak, Zenon Janik, Krawczyk, Józef Skowronek, Franciszek Styła i Stefan Szeląg.
Na skutek reorganizacji KS “Sokół-Skawa’ przesunięty został do okręgu śląskiego, gdzie zajmował czołowe lokaty tabeli w ostatnich kilku latach trzydziestych. Od 1937 roku działalność piłkarską organizował i reprezentował klub uzdolniony działacz Brandsteter. Dobra gra piłkarzy zdopingowała zarząd Klubu do budowy pełno wymiarowego boiska piłkarskiego w centrum miasta przy ulicy Zegadłowicza. Budowę ukończono w 1938 roku na wydzierżawionej parceli.
W latach trzydziestych założono w Wadowicach jeszcze dwa inne kluby piłki nożnej : Związku Młodzieży Katolickiej przy parafii Kościelnej i KS “Strzelec” przy Związku Strzeleckim.
Kluby te nie rozwinęły większej działalności i zamilkły niedługo. Istniał także Żydowski Związek Sportowy “Makali” pod kierownictwem prezesa dra Jakuba Taffeta. Uprawiano w nim trzy dyscypliny sportowe : koszykówkę, tenis i ping-pong. Najlepszą była drużyna koszykówki, która rozgrywała w klasie A krakowskiego okręgu.
Od pierwszych tygodni okupacji niemieckiej obowiązywały zakaz zgromadzeń, co uniemożliwiało prowadzenie piłkarskich treningów. Następnie wprowadzono barierę na rzece Skawie odrywając Miejskie od Miasta. Jednak młodzi zapaleńcy nie zrezygnowali z przyjemnością gry. Na Błoniach spotykali się ukradkiem Skawiacy : Eugeniusz baran, Władysław Brańka, Rudolf Bucki, Jan Góra, Kazimierz Gronkiewicz, Zenon Janik, Zdzisław Maga, Franciszek Piecek, Józef Skowronek i inni.
Ostatnie spotkanie reprezentacji Gotowizny z reprezentacją Śródmieścia rozegrano w 1942 roku na boisku :Sokoła”. Do przerwy prowadzili piłkarze Gotowizny po uzyskaniu bramki przez Idziego Ćwięka. Meczu nie wznowiono, gdyż na boisku wtargnęła niemiecka policja i aresztowała około dwudziestu zawodników i działaczy. Po tej gorzkiej lekcji inni piłkarze nie ryzykowali własnego życia i nie wychodzili na boiska.
Ocaleni z pożogi wojennej sportowcy znów wyszli na murawę. Do weteranów dołączyła młodzież. Treningi wznowiono na targowicy przy Choczence. Inicjatywę wykazała Organizacja Młodzieżowa Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, która zarejestrowała klub sportowy pod nazwą “OMTUR” Wadowice.

ZESPÓŁ SZKÓŁ MECHANICZNYCH “GORZEŃ” (źródło www.zsmwadowice.pl)

Od końca lat czterdziestych nasza szkoła znana była w mieście z osiągnięć sportowych, a szczególnie gimnastyki. Wysoką sprawność młodzieży szkoły demonstrowała m.in. na pochodach pierwszomajowych, zawodach, pokazach gimnastycznych itp. Było to zasługą wybitnego nauczyciela gimnastyki Zenona Kęckiego, który prowadził szkolny klub sportowy “Zryw” przekształcony później w MHS “Szarotka”. W latach 1961-62 podopieczni Zenona Kęckiego zajęli I-sze miejsce w wieloboju gimnastycznym na Gimnastycznych Mistrzostwach Okręgu Krakowskiego. Wielu zawodników szkolnej sekcji w gimnastyce przyrządowej zasłużyło na wyróżnienie. Należą do nich m.in. Piotr Hasperkiewicz, Stanisław Drabczyk, Jakub Nowak, Jan Hrawczyk, Jan i Wiesław Kozińscy, Jacek Sufa, Janusz Łabędź. Za osiągnięcia sportowe Zenon Kęcki został w 1964 roku uhonorowany specjalnym dyplomem GKKFiT “Za całokształt działalności sportowej wśród młodzieży”.
Znaczące sukcesy w sportach siłowych – wyciskanie sztangi leżąc na ławeczce w kategorii MASTERS, ma na swoim koncie profesor tutejszej szkoły – inż. Piotr Lasek. Lista jego osiągnięć jest długa i obejmuje m.in.: Mistrzostwo Świata w 1997 roku – Graz, w 1998 roku – Mistrzostwo Europy – Derby, Mistrzostwo Świata Innsbruck – oraz Mistrzostwo Austrii w 1998 roku. Duże sukcesy sportowe w tej dyscyplinie mają także uczniowie: Piotr Targosz, Stanisław Polak, Dominik Szafran.
Piękną kartę działalności sportowej zapisała młodzież zrzeszona w kole Ludowego Zespołu Sportowego działającego od 1969 roku przy internacie szkolnym. Pod kierunkiem wychowawcy internatu mgr Jacka Wójcika, sekcja tenisa stołowego trzykrotnie zajęła I-sze miejsce. W 1975 roku drużyna awansowała do klasy “A” i po trzech latach wywalczyła awans do trzeciej ligi. W 198U roku reprezentanci szkoły w tenisie stołowym zajęli I-sze miejsce drużynowo w mistrzostwach wojewódzkich. Drużyna w składzie: Dariusz Barcik, Dariusz Bielański, Paweł Zguda brała udział w finałach Mistrzostw Polski w Federacji LZS w Kaliszu i Zamościu. W dniach 1-3 maja 1993 roku zdobyła III miejsce w Mistrzostwach Polski zrzeszenia LZS w tenisie stołowym w klasyfikacji klubowej. Swą sportową działalność kontynuuje jako Ludowy Uczniowski Klub Sportowy “Technik” Wadowice. Z nowej kadry na wyróżnienie zasługuje Przemysław Sieja. Również młodzież coraz aktywniej włącza się w działalność Towarzystwa Gimnastycznego “Sokół”, pracuje w wielu sekcjach sportowych m.in. strzeleckiej, wspinaczkowej, aportów siłowych i innych.

Dorobek naszej szkoły ostatnich kilku lat jest naprawdę interesujący. Nasze osiągnięcia są bardzo różnorodne i wszechstronne, co dowodzi temu, że “Mechanik” staje do rywalizacji nawet w z pozoru obcych mu dziedzinach.
Oczywiście należycie bronimy swojego “mechanicznego” honoru – w latach 2001 i 2003 nasi reprezentanci zajęli I miejsce w Powiatowym Młodzieżowym Turnieju Motoryzacyjnym, a w 2005 roku ( w tym samym turnieju) do naszych zespołów należały już pierwsza i druga lokata. Kto wie, może w najbliższych edycjach już całe podium będzie nasze.